ขอเลขที่บ้านและทะเบียนบ้านหลังสร้างเสร็จ ใช้เวลากี่วัน

ขอเลขที่บ้านคืออะไร ทำไมต้องแจ้งหลังสร้างบ้านเสร็จ

ขอเลขที่บ้าน คือการแจ้งนายทะเบียนท้องถิ่นให้ออกเลขหมายประจำบ้านและจัดทำทะเบียนบ้านให้กับสิ่งปลูกสร้างที่เพิ่งสร้างเสร็จ เป็นขั้นตอนที่ต้องทำหลังบ้านสร้างเสร็จ ไม่ใช่ขั้นตอนที่ทำพร้อมกับการขออนุญาตก่อสร้างตั้งแต่แรก หลายคนสับสนสองขั้นตอนนี้จนวางแผนเวลาผิดพลาด

เจ้าของบ้านหลายคนโฟกัสแต่เรื่องขออนุญาตก่อสร้างและตรวจรับงานจากผู้รับเหมา จนลืมว่าบ้านที่สร้างเสร็จแล้วยังไม่มีเลขที่บ้านและทะเบียนบ้านอย่างเป็นทางการ ทำให้ทำธุรกรรมหลายอย่าง เช่น ย้ายทะเบียนราษฎร์เข้าอยู่ หรือขอมิเตอร์ไฟฟ้าถาวร ล่าช้าตามไปด้วย บางรายต้องรออีกหลายสัปดาห์กว่าจะได้ใช้ไฟฟ้าราคาปกติ

การขอเลขที่บ้านจึงควรอยู่ในแผนงานตั้งแต่ก่อนบ้านสร้างเสร็จ เพื่อเตรียมเอกสารให้พร้อมและไปยื่นเรื่องได้ทันทีที่งานก่อสร้างแล้วเสร็จจริง ยิ่งเตรียมล่วงหน้าไว้มาก ยิ่งลดโอกาสที่จะต้องเดินทางไปสำนักทะเบียนหลายรอบ

ขอเลขที่บ้านต้องแจ้งภายในกี่วัน

ตามพระราชบัญญัติการทะเบียนราษฎร เจ้าของบ้านต้องแจ้งนายทะเบียนขอเลขหมายประจำบ้านภายใน 15 วัน นับแต่วันที่สร้างบ้านเสร็จ (อ้างอิงจากกรมการปกครอง สำนักบริหารการทะเบียน) กำหนดเวลานี้ใช้กับบ้านทุกหลังไม่ว่าจะสร้างเองหรือจ้างผู้รับเหมา

คำว่าสร้างเสร็จในทางปฏิบัติมักหมายถึงวันที่บ้านพร้อมเข้าอยู่ได้จริง ไม่ใช่วันที่ลงนามส่งมอบงานกับผู้รับเหมาเพียงอย่างเดียว เจ้าของบ้านจึงควรเริ่มนับวันและเตรียมยื่นเรื่องทันทีที่งานก่อสร้างหลักเสร็จสมบูรณ์ เพื่อไม่ให้เลยกำหนดเวลาที่กฎหมายกำหนดไว้โดยไม่ตั้งใจ

ระเบียบสำนักทะเบียนกลางกำหนดกรอบเวลาให้นายทะเบียนออกเลขหมายประจำบ้านภายใน 7 วันนับแต่วันรับแจ้ง ถ้าบ้านหลังนั้นอยู่ในเขตสำนักทะเบียน และภายใน 30 วัน ถ้าบ้านอยู่นอกเขตสำนักทะเบียน เจ้าของบ้านจึงควรยึดกรอบเวลานี้เป็นหลักในการติดตามเรื่อง และสอบถามความคืบหน้ากับสำนักทะเบียนในพื้นที่ได้ทันทีหากเลยกำหนดแล้วยังไม่ได้รับเลขที่บ้าน

เอกสารที่ต้องเตรียมก่อนไปขอเลขที่บ้าน

เอกสารหลักที่มักต้องใช้คือหลักฐานการก่อสร้างบ้าน เช่น ใบอนุญาตก่อสร้างหรือใบรับรองสิ่งปลูกสร้างจากหน่วยงานท้องถิ่น สำเนาโฉนดที่ดินหรือเอกสารสิทธิ์ในที่ดินที่สร้างบ้าน และบัตรประชาชนของเจ้าของบ้าน ควรถ่ายสำเนาเผื่อไว้หลายชุดก่อนไปติดต่อ

ในหลายพื้นที่ยังต้องมีใบรับแจ้งเกี่ยวกับบ้านที่ออกโดยผู้ใหญ่บ้านหรือกำนันในพื้นที่ประกอบการยื่นเรื่องด้วย เพื่อยืนยันว่าบ้านหลังนี้ตั้งอยู่จริงในเขตปกครองนั้น ขั้นตอนนี้บางครั้งต้องนัดผู้ใหญ่บ้านมาดูสถานที่ก่อนออกเอกสารให้

รายการเอกสารที่แน่นอนอาจแตกต่างกันเล็กน้อยตามแต่ละเทศบาลหรือ อบต. เจ้าของบ้านควรโทรสอบถามสำนักทะเบียนในพื้นที่ล่วงหน้าก่อนไปยื่นเรื่องจริง เพื่อเตรียมเอกสารให้ครบตั้งแต่รอบแรกและไม่ต้องเดินทางหลายเที่ยว โดยเฉพาะบ้านที่อยู่ไกลจากตัวอำเภอ การเดินทางแต่ละรอบอาจกินเวลาทั้งวัน

ขั้นตอนขอเลขที่บ้านที่สำนักทะเบียนทำอย่างไรบ้าง

เจ้าของบ้านยื่นเอกสารทั้งหมดที่สำนักทะเบียนอำเภอ เทศบาล หรือ อบต. ที่บ้านตั้งอยู่ เจ้าหน้าที่จะตรวจสอบเอกสารและอาจนัดลงพื้นที่ตรวจสอบสิ่งปลูกสร้างจริงก่อนออกเลขที่บ้าน ขั้นตอนลงพื้นที่นี้มักใช้เวลาไม่นานหากบ้านตรงตามแบบที่ขออนุญาตไว้

เมื่อเอกสารครบและตรงกับสภาพจริง นายทะเบียนจะออกเลขหมายประจำบ้านและจัดทำทะเบียนบ้านฉบับเจ้าบ้านให้ เจ้าของบ้านจึงจะมีทะเบียนบ้านที่ใช้ยืนยันตัวตนและที่อยู่อย่างเป็นทางการ เอกสารฉบับนี้ควรเก็บรักษาไว้อย่างดีเพราะต้องใช้อ้างอิงในธุรกรรมสำคัญหลายอย่างต่อไป

หลังได้เลขที่บ้านแล้ว ขั้นตอนต่อไปที่มักทำต่อเนื่องกันคือการย้ายทะเบียนราษฎร์เข้ามาอยู่ในบ้านหลังใหม่ และแจ้งเปลี่ยนที่อยู่กับหน่วยงานสาธารณูปโภคอย่างการไฟฟ้าและการประปาให้ตรงกับเลขที่บ้านที่ได้รับ เพื่อเปลี่ยนจากมิเตอร์ชั่วคราวเป็นมิเตอร์ถาวรที่มีค่าใช้จ่ายต่อหน่วยถูกกว่า

ไม่แจ้งขอเลขที่บ้านตามกำหนด มีผลอย่างไร

กฎหมายการทะเบียนราษฎร์กำหนดโทษปรับสำหรับเจ้าบ้านที่ไม่แจ้งขอเลขที่บ้านภายในกำหนดเวลาไว้ แม้จำนวนเงินค่าปรับจริงจะไม่มากเมื่อเทียบกับค่าก่อสร้างทั้งหลัง แต่ความล่าช้าที่ตามมามักส่งผลกระทบมากกว่าค่าปรับเสียอีก โดยเฉพาะเมื่อต้องรีบใช้ทะเบียนบ้านประกอบธุรกรรมอื่น

บ้านที่ยังไม่มีเลขที่บ้านมักขอมิเตอร์ไฟฟ้าและมิเตอร์น้ำแบบถาวรไม่ได้ ต้องใช้ไฟฟ้าประปาชั่วคราวต่อไปเรื่อยๆ ซึ่งมีค่าใช้จ่ายต่อหน่วยสูงกว่าปกติ และยังกระทบต่อการย้ายทะเบียนราษฎร์เข้าอยู่ตามที่อยู่จริง ยิ่งปล่อยไว้นานยิ่งเสียค่าไฟค่าน้ำส่วนต่างสะสมมากขึ้น

ด้วยเหตุนี้ การแจ้งขอเลขที่บ้านให้ทันเวลาจึงคุ้มกว่าการปล่อยผ่านไปแล้วค่อยตามแก้ไขทีหลัง โดยเฉพาะบ้านที่ตั้งใจเข้าอยู่จริงทันทีหลังสร้างเสร็จ และครอบครัวที่มีบุตรต้องใช้ทะเบียนบ้านสมัครเข้าโรงเรียนในพื้นที่ด้วย

ก่อนเข้าอยู่บ้านใหม่ ควรเตรียมเรื่องเอกสารอย่างไร

วางแผนตั้งแต่ช่วงใกล้ส่งมอบบ้านว่าจะไปยื่นขอเลขที่บ้านที่ไหน ใช้เอกสารอะไรบ้าง และให้ผู้รับเหมาหรือบริษัทรับสร้างบ้านเตรียมใบรับรองสิ่งปลูกสร้างให้พร้อมตั้งแต่วันตรวจรับงาน จะได้ไม่ต้องตามทวงเอกสารทีหลังเมื่อผู้รับเหมาย้ายไปทำงานที่อื่นแล้ว

ถ้าที่ดินมีหลายเจ้าของร่วมกัน ควรตกลงกันล่วงหน้าว่าใครจะเป็นเจ้าบ้านตามทะเบียนบ้าน เพื่อไม่ให้เกิดความสับสนตอนไปยื่นเรื่องที่สำนักทะเบียน และควรแจ้งเจ้าของร่วมทุกคนให้เตรียมเอกสารประกอบให้ครบก่อนนัดวันยื่นเรื่อง

ทีม OBILIS แนะนำให้เจ้าของบ้านในโคราชและร้อยเอ็ดเตรียมเอกสารขอเลขที่บ้านควบคู่ไปกับขั้นตอนตรวจรับบ้าน เพื่อให้ทุกอย่างพร้อมทันทีที่ก่อสร้างเสร็จ ไม่ต้องเสียเวลารอเอกสารย้อนหลัง

ถ้าอยากเห็นตัวเลขของบ้านหลังที่คุณวางแผนไว้จริง ๆ ลองคำนวณราคาบ้านเบื้องต้นดูก่อนได้ หรือติดต่อทีมงานเพื่อขอประเมินจากแบบบ้านและที่ดินจริงของคุณ

คำถามที่พบบ่อย

ขอเลขที่บ้านต้องเสียค่าธรรมเนียมเท่าไหร่

ค่าธรรมเนียมส่วนนี้โดยทั่วไปมักไม่สูงหรือแทบไม่มีค่าใช้จ่าย แต่ยังไม่มีตัวเลขกลางที่ยืนยันได้ชัดเจนสำหรับทุกพื้นที่ในการค้นข้อมูลรอบนี้ เจ้าของบ้านควรสอบถามค่าธรรมเนียมที่แน่นอนกับสำนักทะเบียนอำเภอ เทศบาล หรือ อบต. ในพื้นที่ของตัวเองโดยตรงก่อนไปยื่นเรื่อง

ยังไม่มีใบอนุญาตก่อสร้าง ขอเลขที่บ้านได้ไหม

โดยทั่วไปควรมีหลักฐานการก่อสร้างที่ถูกต้องตามกฎหมาย เช่น ใบอนุญาตก่อสร้างหรือใบรับรองสิ่งปลูกสร้าง ก่อนไปยื่นขอเลขที่บ้าน หากยังไม่มีเอกสารส่วนนี้ ควรดำเนินการเรื่องใบอนุญาตให้เรียบร้อยก่อน เพื่อไม่ให้ขั้นตอนขอเลขที่บ้านติดขัดในภายหลัง

ขอเลขที่บ้านกับย้ายทะเบียนบ้านเข้าอยู่ ทำพร้อมกันได้ไหม

ในทางปฏิบัติมักทำต่อเนื่องกัน คือขอเลขที่บ้านและออกทะเบียนบ้านฉบับใหม่ก่อน แล้วจึงย้ายชื่อเจ้าของบ้านหรือสมาชิกในครอบครัวเข้ามาอยู่ในทะเบียนบ้านหลังนั้น เจ้าของบ้านสามารถสอบถามสำนักทะเบียนในพื้นที่ว่าสามารถทำสองขั้นตอนนี้ในการติดต่อครั้งเดียวกันได้หรือไม่