ที่ดินติดเสาไฟฟ้าแรงสูง สร้างบ้านได้ไหม ต้องเว้นระยะเท่าไหร่

ที่ดินติดแนวเสาไฟฟ้าแรงสูง เรื่องที่มองข้ามไม่ได้ก่อนซื้อที่ดินสร้างบ้าน

ที่ดินติดแนวเสาไฟฟ้าแรงสูง เป็นเรื่องที่เจ้าของบ้านหลายคนมองข้ามไปตอนไปดูที่ดิน เพราะสนใจแค่ราคาถูกและทำเลดี ทั้งที่แนวเสาไฟฟ้าแรงสูงที่พาดผ่านแปลงที่ดินมีผลโดยตรงต่อว่าจะสร้างบ้านตรงไหนได้บ้าง และบางจุดอาจสร้างไม่ได้เลย ที่ดินแบบนี้พบได้ทั่วไปในเขตอีสานที่มีสายส่งไฟฟ้าแรงสูงพาดผ่านพื้นที่เกษตรและที่ดินเปล่าจำนวนมาก โดยเฉพาะที่ดินแปลงใหญ่ที่อยู่นอกเขตชุมชนซึ่งมักเป็นแนวที่การไฟฟ้าเลือกวางเสาส่งไฟฟ้าผ่าน

หลายแปลงในโคราชและร้อยเอ็ดที่ประกาศขายในราคาถูกกว่าที่ดินข้างเคียงอย่างเห็นได้ชัด มักมีเหตุผลซ่อนอยู่ และแนวเสาไฟฟ้าแรงสูงพาดผ่านก็เป็นหนึ่งในเหตุผลที่พบบ่อย เพราะที่ดินส่วนที่อยู่ใต้แนวสายไฟฟ้ามีข้อจำกัดเรื่องการก่อสร้างตามระเบียบของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย นายหน้าบางรายก็ไม่ได้แจ้งเรื่องนี้กับผู้ซื้อตั้งแต่ต้น เพราะไม่ถือเป็นข้อมูลที่ต้องเปิดเผยตามกฎหมาย

ข้อจำกัดเหล่านี้ไม่ได้มาจากกฎหมายผังเมืองหรือกฎหมายควบคุมอาคารทั่วไป แต่มาจากระเบียบเฉพาะของหน่วยงานที่ดูแลระบบส่งไฟฟ้าแรงสูง เจ้าของที่ดินจึงต้องตรวจสอบแยกต่างหากจากขั้นตอนขออนุญาตก่อสร้างปกติ ก่อนวางผังบ้านลงบนที่ดินแปลงนั้น

เขตเดินสายไฟฟ้าแรงสูงคืออะไร ใครเป็นผู้กำหนด

เขตเดินสายไฟฟ้าแรงสูง คือแนวพื้นที่ตามแนวสายส่งไฟฟ้าแรงสูงที่การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยกำหนดไว้เพื่อความปลอดภัย ครอบคลุมทั้งพื้นที่ใต้สายไฟฟ้าและพื้นที่ด้านข้างในระยะที่กำหนด ไม่ใช่แค่จุดที่เสาไฟฟ้าตั้งอยู่เท่านั้น เจ้าของที่ดินหลายคนเข้าใจผิดว่าห่างจากตัวเสาไม่กี่เมตรก็ปลอดภัยแล้ว ทั้งที่ต้องดูทั้งแนวของสายไฟฟ้าที่พาดระหว่างเสาแต่ละต้นด้วย

การกำหนดเขตนี้อ้างอิงจากข้อกำหนดเขตเดินสายไฟฟ้าแรงสูงของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย ซึ่งกำหนดความกว้างของเขตแตกต่างกันไปตามระดับแรงดันไฟฟ้าของสายส่งแต่ละเส้น สายที่มีแรงดันสูงกว่าจะมีเขตเดินสายกว้างกว่า เพราะความเสี่ยงจากกระแสไฟฟ้ารั่วหรือฟ้าผ่าลงสายสูงกว่าตามไปด้วย

สิ่งที่เจ้าของที่ดินต้องรู้คือการก่อสร้างสิ่งปลูกสร้างใด ๆ ภายในเขตเดินสายไฟฟ้าแรงสูงนี้ ต้องได้รับอนุญาตเป็นลายลักษณ์อักษรจากการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยก่อนเสมอ ไม่ว่าที่ดินจะเป็นกรรมสิทธิ์ของใครก็ตาม ข้อกำหนดนี้แยกต่างหากจากการขออนุญาตปลูกสร้างกับเทศบาลหรือ อบต. โดยสิ้นเชิง และต้องทำควบคู่กันไปหากที่ดินอยู่ในเขตดังกล่าว

ระยะเว้นจากเสาไฟฟ้าแรงสูง แต่ละระดับแรงดันต่างกันแค่ไหน

ระยะเว้นจากเสาไฟฟ้าแรงสูงที่กำหนดไว้แตกต่างกันตามระดับแรงดันไฟฟ้าของสายส่ง สายส่งระดับ 69 กิโลโวลต์ กำหนดเขตเดินสายไว้ที่ประมาณ 9 เมตร จากแนวกึ่งกลางเสาแต่ละด้าน ส่วนสายส่งระดับ 115 กิโลโวลต์ อยู่ที่ประมาณ 12 ถึง 25 เมตร โดยประมาณ ขึ้นอยู่กับลักษณะเสาและจำนวนวงจร (อ้างอิงจากการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย)

สายส่งระดับ 230 กิโลโวลต์ กำหนดเขตเดินสายไว้ที่ประมาณ 20 ถึง 25 เมตร โดยประมาณ และสายส่งระดับ 500 กิโลโวลต์ ซึ่งเป็นระดับแรงดันสูงสุดที่ใช้ในประเทศไทย กำหนดเขตเดินสายไว้กว้างถึงประมาณ 30 ถึง 40 เมตร โดยประมาณ จากแนวกึ่งกลางแต่ละด้าน (อ้างอิงจากการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย)

ตัวเลขเหล่านี้วัดจากแนวกึ่งกลางเสาไฟฟ้าแต่ละด้าน ไม่ใช่จากแนวเขตที่ดินของเจ้าของบ้าน เจ้าของที่ดินจึงต้องให้เจ้าหน้าที่มาวัดระยะจริงหน้างาน จึงจะรู้แน่ชัดว่าพื้นที่ส่วนไหนของแปลงที่ดินอยู่ในเขตเดินสายไฟฟ้าแรงสูงบ้าง การกะระยะด้วยสายตาเองมีโอกาสคลาดเคลื่อนสูง โดยเฉพาะที่ดินแปลงที่มีรูปร่างไม่เป็นสี่เหลี่ยมผืนผ้า

ปลูกต้นไม้หรือสร้างสิ่งปลูกสร้างใต้แนวสายไฟฟ้าแรงสูงได้ไหม

ในเขตเดินสายไฟฟ้าแรงสูง มีข้อกำหนดห้ามปลูกต้นไม้ทุกชนิดภายในระยะประมาณ 4 เมตร จากฐานเสาไฟฟ้า ส่วนพื้นที่อื่นในเขตเดินสายอนุญาตให้ปลูกได้เฉพาะต้นไม้ที่โตเต็มที่แล้วสูงไม่เกินประมาณ 3 เมตร เท่านั้น (อ้างอิงจากการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย)

สำหรับที่ดินเกษตรในอีสานที่มีแนวสายไฟฟ้าแรงสูงพาดผ่าน เจ้าของที่ดินยังทำนาหรือปลูกพืชล้มลุกเตี้ยได้ตามปกติ แต่จะสร้างโรงเรือน คอกสัตว์ หรือสิ่งปลูกสร้างถาวรใต้แนวสายไม่ได้ หากไม่ได้รับอนุญาตก่อน แม้แต่การถมดินยกระดับพื้นที่ในเขตนี้ก็อาจต้องแจ้งการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยก่อนเช่นกัน

การขออนุญาตต้องยื่นเรื่องต่อการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยโดยตรง และรอผลพิจารณาก่อนเริ่มงานก่อสร้างใด ๆ การลงมือสร้างไปก่อนโดยไม่รอผลอนุญาตมีความเสี่ยงที่จะถูกสั่งรื้อถอนภายหลัง

ตรวจสอบอย่างไรก่อนซื้อที่ดินที่มีแนวเสาไฟฟ้าแรงสูงพาดผ่าน

ก่อนตัดสินใจซื้อที่ดินที่สงสัยว่ามีแนวเสาไฟฟ้าแรงสูงพาดผ่าน ควรตรวจสอบกับสำนักงานการไฟฟ้าในพื้นที่ว่าที่ดินแปลงนั้นอยู่ในเขตเดินสายไฟฟ้าแรงสูงของการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยหรือไม่ และเขตนั้นกินพื้นที่ส่วนไหนของแปลง ควรขอเอกสารยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษรไว้ ไม่ใช่แค่สอบถามด้วยวาจา เพื่อใช้อ้างอิงได้ในภายหลัง

ควรนำแนวเขตเดินสายไฟฟ้ามาทาบกับผังที่ดินและตำแหน่งที่ตั้งใจวางตัวบ้าน เพื่อดูว่าพื้นที่ที่เหลือนอกเขตเดินสายเพียงพอสำหรับตัวบ้านและส่วนต่อเติมในอนาคตหรือไม่ บางแปลงเขตเดินสายอาจกินพื้นที่ใช้ประโยชน์ได้จริงไปมากกว่าครึ่งหนึ่งของที่ดินทั้งแปลง

หากพบว่าที่ดินมีข้อจำกัดจากแนวเสาไฟฟ้าแรงสูงจริง ควรใช้เป็นข้อมูลต่อรองราคา และสอบถามรายละเอียดกับสำนักงานการไฟฟ้าในพื้นที่โคราช ร้อยเอ็ด เขาใหญ่ หรือปากช่องโดยตรง ก่อนวางเงินมัดจำ

สรุปก่อนตัดสินใจซื้อที่ดินติดแนวเสาไฟฟ้าแรงสูง

ที่ดินที่มีแนวเสาไฟฟ้าแรงสูงพาดผ่านไม่ได้แปลว่าซื้อไม่ได้เสมอไป แต่ต้องรู้ข้อจำกัดตั้งแต่ก่อนซื้อ เพื่อวางผังบ้านให้พ้นเขตเดินสายไฟฟ้าและไม่เสียเวลาออกแบบไปแล้วมาติดปัญหาภายหลัง บางแปลงแม้มีแนวสายไฟฟ้าพาดผ่าน แต่ราคาที่ถูกลงก็อาจคุ้มค่าถ้าพื้นที่ใช้สร้างบ้านได้จริงยังเหลือเพียงพอ

ทีม OBILIS ช่วยตรวจสอบตำแหน่งแนวเสาไฟฟ้าแรงสูงเทียบกับผังที่ดินให้ตั้งแต่ขั้นตอนแรกที่เจ้าของบ้านนำที่ดินมาปรึกษา เพื่อวางตำแหน่งตัวบ้านให้อยู่นอกเขตเดินสายไฟฟ้าตั้งแต่ต้น ไม่ต้องมาแก้แบบทีหลัง

ถ้าอยากเห็นตัวเลขของบ้านหลังที่คุณวางแผนไว้จริง ๆ ลองคำนวณราคาบ้านเบื้องต้นดูก่อนได้ หรือติดต่อทีมงานเพื่อขอประเมินจากแบบบ้านและที่ดินจริงของคุณ

ไม่ว่าจะสร้างบ้านกับใคร หากที่ดินมีแนวเสาไฟฟ้าแรงสูงพาดผ่าน ควรขอผลตรวจสอบจากการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยเป็นลายลักษณ์อักษรเก็บไว้เป็นหลักฐาน ก่อนเซ็นสัญญาซื้อขายที่ดินหรือสัญญาก่อสร้าง

บทความที่เกี่ยวข้อง: ระยะร่นอาคาร สร้างบ้านชิดรั้วได้แค่ไหนตามกฎหมาย | ขออนุญาตก่อสร้างกับ อบต. ใช้เอกสารอะไรบ้าง และใช้เวลากี่วัน

ถ้าอยากให้ทีมที่ทำงานในพื้นที่ช่วยดูแบบและประเมินงบจากที่ดินจริง ดูบริการได้ที่หน้าบริการรับสร้างบ้าน โคราช

คำถามที่พบบ่อย

เสาไฟฟ้าแรงสูงกับเสาไฟฟ้าแรงต่ำต่างกันอย่างไร

เสาไฟฟ้าแรงสูงใช้ส่งไฟฟ้าแรงดันตั้งแต่ระดับหลายหมื่นถึงหลายแสนโวลต์จากโรงไฟฟ้าไปยังสถานีไฟฟ้าย่อย มีเขตเดินสายและระยะเว้นตามที่การไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยกำหนด ส่วนเสาไฟฟ้าแรงต่ำที่เห็นทั่วไปตามถนนในหมู่บ้านใช้จ่ายไฟเข้าบ้านโดยตรง มีระยะเว้นที่แคบกว่ามากและอยู่ในความดูแลของการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค

ถ้าที่ดินมีแนวเสาไฟฟ้าแรงสูงพาดผ่านแค่บางส่วน ยังสร้างบ้านได้ไหม

ยังสร้างได้ หากพื้นที่ส่วนที่อยู่นอกเขตเดินสายไฟฟ้าแรงสูงมีขนาดเพียงพอสำหรับตัวบ้านตามแบบที่ต้องการ เจ้าของบ้านเพียงต้องวางตำแหน่งตัวบ้านให้อยู่นอกเขตที่กำหนดทั้งหมด และยื่นขออนุญาตก่อสร้างตามปกติสำหรับส่วนที่อยู่นอกเขตนั้น

ต้องขออนุญาตใครถ้าจะสร้างรั้วใกล้แนวเสาไฟฟ้าแรงสูง

หากแนวรั้วอยู่ในเขตเดินสายไฟฟ้าแรงสูง ต้องแจ้งและขออนุญาตจากการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทยก่อนก่อสร้าง เพราะรั้วที่มีความสูงหรือใช้วัสดุที่เป็นสื่อไฟฟ้าอาจเข้าข่ายสิ่งปลูกสร้างที่ต้องขออนุญาตตามระเบียบเขตเดินสายไฟฟ้า