ผู้รับเหมาทิ้งงาน ทำอย่างไร แจ้งความได้ไหม เจ้าของบ้านต้องทำอะไรก่อน

ผู้รับเหมาทิ้งงาน คืออะไร และสัญญาณที่เจ้าของบ้านต้องสังเกต

ผู้รับเหมาทิ้งงาน หมายถึงกรณีที่ผู้รับเหมาหยุดทำงานก่อสร้างบ้านโดยไม่แจ้งเหตุผลชัดเจน และไม่กลับมาทำงานต่อตามกำหนดในสัญญา เจ้าของบ้านหลายคนในโคราช ร้อยเอ็ด และปากช่อง เจอปัญหานี้หลังจ่ายเงินงวดไปแล้วบางส่วน สิ่งที่ทำให้สถานการณ์แย่ลงคือความไม่แน่ใจว่าต้องเริ่มจากอะไรก่อน ทั้งในแง่กฎหมายและการจัดการหน้างาน

สัญญาณแรกที่พบบ่อยคือแรงงานหายไปจากไซต์งานติดต่อกันหลายวันโดยไม่มีคำอธิบาย วัสดุที่สั่งไว้ไม่ถูกส่งเข้าไซต์ และหัวหน้างานติดต่อไม่ได้ทั้งโทรศัพท์และไลน์ บางกรณีงานค้างอยู่ในขั้นตอนที่เสี่ยงต่อความเสียหาย เช่น โครงหลังคายังไม่มุง หรือผนังก่ออิฐยังไม่ฉาบกันน้ำ หากปล่อยไว้นานฝนในช่วงหน้าฝนของอีสานจะทำให้โครงสร้างเสียหายเพิ่ม

อีกสัญญาณที่ต้องระวังคือช่างรับเหมาช่วงมาแจ้งเจ้าของบ้านโดยตรงว่ายังไม่ได้รับค่าแรง ทั้งที่เจ้าของบ้านจ่ายเงินให้ผู้รับเหมาหลักไปแล้ว กรณีนี้มักเป็นจุดเริ่มต้นของการทิ้งงาน เพราะผู้รับเหมาหลักอาจนำเงินไปใช้ผิดวัตถุประสงค์ เจ้าของบ้านควรบันทึกวันที่และคำพูดของช่างรับเหมาช่วงไว้เป็นหลักฐาน เพราะจะมีประโยชน์ในขั้นตอนต่อไป

เจ้าของบ้านมีสิทธิอะไรบ้างตามกฎหมายเมื่อผู้รับเหมาทิ้งงาน

สัญญาจ้างสร้างบ้านจัดเป็นสัญญาจ้างทำของตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 587 ซึ่งผู้รับเหมามีหน้าที่ทำงานให้แล้วเสร็จตามที่ตกลง ส่วนเจ้าของบ้านมีหน้าที่จ่ายสินจ้างตามงวดงาน เมื่อผู้รับเหมาไม่ทำงานตามหน้าที่นี้ กฎหมายให้สิทธิเจ้าของบ้านหลายทางในการจัดการปัญหา (อ้างอิงจากประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 587)

มาตรา 593 ให้สิทธิเจ้าของบ้านเลิกสัญญาได้ทันที โดยไม่ต้องรอจนถึงวันกำหนดส่งมอบงาน หากผู้รับเหมาไม่เริ่มงานตามเวลาที่ตกลง หรือทำงานล่าช้าจนเห็นได้ชัดว่าจะเสร็จไม่ทันกำหนดโดยไม่ใช่ความผิดของเจ้าของบ้าน กรณีผู้รับเหมาหายไปจากไซต์งานเป็นเวลานานจนเห็นชัดว่าจะไม่เสร็จตามกำหนด เข้าเงื่อนไขนี้โดยตรง (อ้างอิงจากประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 593)

มาตรา 594 ใช้กับกรณีที่งานยังไม่ถึงขั้นทิ้งงานชัดเจน แต่เริ่มเห็นว่าจะบกพร่องหรือผิดสัญญาเพราะความผิดของผู้รับเหมา เจ้าของบ้านมีสิทธิทำหนังสือบอกกล่าวให้แก้ไขภายในเวลาอันสมควรที่ระบุไว้ในหนังสือ กฎหมายไม่ได้กำหนดจำนวนวันตายตัว แต่ให้เจ้าของบ้านเป็นผู้กำหนดเวลาอันสมควรเอง ถ้าผู้รับเหมาไม่แก้ไขตามนั้น เจ้าของบ้านมีสิทธิจ้างผู้อื่นทำงานแทนและเรียกค่าใช้จ่ายจากผู้รับเหมาเดิมได้ (อ้างอิงจากประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 594)

ขั้นตอนแรกที่เจ้าของบ้านต้องทำทันทีเมื่อผู้รับเหมาทิ้งงาน

สิ่งแรกที่ต้องทำคือเก็บหลักฐานสภาพงานปัจจุบันให้ครบ ถ่ายรูปและวิดีโอทุกจุดของบ้าน ทั้งจุดที่เสร็จแล้วและจุดที่ค้างอยู่ พร้อมลงวันที่กำกับให้ชัดเจน หลักฐานชุดนี้จะใช้เทียบกับงวดงานที่เคยจ่ายเงินไปแล้ว และเป็นเอกสารสำคัญหากต้องร้องเรียนหรือฟ้องร้องในภายหลัง

ขั้นต่อมาคือนำสัญญาก่อสร้างมากางดูอย่างละเอียด ตรวจสอบว่าจ่ายเงินไปกี่งวด แต่ละงวดผูกกับงานส่วนใดบ้าง แล้วเทียบกับงานจริงที่ทำเสร็จหน้างาน หลายกรณีพบว่าจ่ายเงินไปเกินกว่าปริมาณงานที่ทำจริง ซึ่งเป็นตัวเลขสำคัญที่ต้องใช้ในการเรียกเงินคืนภายหลัง

หลังจากมีหลักฐานครบแล้ว ให้ทำหนังสือบอกกล่าวส่งถึงผู้รับเหมาเป็นลายลักษณ์อักษร ระบุปัญหาที่พบ และกำหนดเวลาอันสมควรให้กลับมาทำงานหรือแก้ไข ควรส่งแบบที่มีหลักฐานการรับ เช่น ไปรษณีย์ตอบรับหรือแอปพลิเคชันที่บันทึกการอ่าน เพราะหนังสือฉบับนี้คือจุดเริ่มต้นของการใช้สิทธิตามมาตรา 594

การเลิกสัญญาและการเรียกเงินคืนจากผู้รับเหมา

เมื่อเลิกสัญญาแล้ว มาตรา 391 กำหนดให้คู่สัญญาต้องกลับคืนสู่ฐานะเดิมก่อนทำสัญญา เงินที่เจ้าของบ้านจ่ายเกินกว่างานที่ทำจริงต้องได้รับคืนพร้อมดอกเบี้ยนับแต่วันที่ผู้รับเหมารับเงินไปแล้ว ส่วนงานที่ทำไปแล้วบางส่วน กฎหมายให้คิดชดใช้เป็นเงินตามมูลค่างานจริง ไม่ใช่ตามงวดที่เคยตกลงกันไว้แต่แรก (อ้างอิงจากประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391)

ในทางปฏิบัติ เจ้าของบ้านควรหาผู้รับเหมารายใหม่มาประเมินราคางานที่เหลือ แล้วเก็บใบเสนอราคานั้นไว้เป็นหลักฐานเทียบกับเงินที่จ่ายผู้รับเหมาเดิมไปแล้ว ส่วนต่างของตัวเลขนี้คือฐานที่ใช้เรียกร้องค่าเสียหายเพิ่มเติมได้ นอกเหนือจากเงินที่จ่ายเกินงานจริง

หากผู้รับเหมาเดิมไม่ยอมคืนเงินตามที่เรียกร้อง เจ้าของบ้านมีสิทธิดำเนินคดีทางแพ่งเพื่อเรียกเงินคืนได้ โดยใช้หลักฐานที่เก็บไว้ตั้งแต่ต้น ทั้งสัญญา ใบเสร็จ รูปถ่ายหน้างาน และหนังสือบอกกล่าวที่เคยส่งไป กรณีมูลค่าความเสียหายสูง ควรปรึกษาทนายความเพื่อประเมินแนวทางที่เหมาะสมกับคดี

ช่องทางร้องเรียนและขอความช่วยเหลือจากหน่วยงานรัฐ

สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค หรือ สคบ. เป็นหน่วยงานหลักที่รับเรื่องร้องเรียนกรณีผู้รับเหมาทิ้งงานได้โดยตรง เจ้าของบ้านติดต่อได้ผ่านสายด่วน 1166 เว็บไซต์ ocpb.go.th แอปพลิเคชัน OCPB Connect หรือศูนย์ยุติธรรมชุมชนในพื้นที่ใกล้บ้าน (อ้างอิงจากสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค ocpb.go.th)

ธุรกิจรับเหมาก่อสร้างบ้านเพื่ออยู่อาศัยเป็นธุรกิจที่ควบคุมสัญญาตามประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญา พ.ศ. 2559 ซึ่งกำหนดให้สัญญาต้องทำเป็นภาษาไทย ตัวอักษรต้องมีขนาดไม่เล็กกว่า 2 มิลลิเมตร และต้องมีข้อสัญญาที่คุ้มครองเจ้าของบ้านตามที่กฎหมายกำหนดไว้ หากสัญญาที่เซ็นไปไม่ตรงตามเงื่อนไขนี้ สคบ. สามารถใช้เป็นข้อมูลประกอบการพิจารณาเรื่องร้องเรียนได้ (อ้างอิงจากประกาศคณะกรรมการว่าด้วยสัญญา เรื่อง ธุรกิจรับจ้างก่อสร้างอาคารเพื่อการอยู่อาศัย พ.ศ. 2559)

สคบ. เคยดำเนินการช่วยผู้บริโภคเรียกเงินคืนจากกรณีผู้รับเหมาทิ้งงานได้จริง มีรายงานข่าวกรณีหนึ่งที่ช่วยเรียกเงินคืนให้ผู้เสียหายได้เกือบหกแสนบาท (อ้างอิงจาก ocpb.go.th และรายงานข่าวที่เกี่ยวข้อง) เจ้าของบ้านในอีสานที่ไม่สะดวกเดินทางไปส่วนกลาง สามารถยื่นเรื่องผ่านศูนย์ดำรงธรรมประจำจังหวัดควบคู่กันไปได้เช่นกัน

ผู้รับเหมาทิ้งงาน แจ้งความได้ไหม: ความต่างระหว่างคดีแพ่งกับคดีอาญา

เมื่อผู้รับเหมาทิ้งงานกลางทาง สิ่งแรกที่ต้องแยกให้ชัดคือเรื่องนี้เป็นคดีแพ่งเรื่องผิดสัญญาจ้างทำของ หรือเข้าข่ายคดีอาญาเรื่องฉ้อโกง เพราะสองเส้นทางนี้ใช้หลักฐานและไปคนละที่กัน ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 587 กำหนดว่าสัญญาจ้างทำของคือผู้รับจ้างตกลงทำงานให้เสร็จ ผู้ว่าจ้างตกลงจ่ายเงินเมื่อผลงานสำเร็จ เมื่อผู้รับเหมาทำงานล่าช้าจนคาดได้ว่าจะไม่เสร็จตามกำหนดโดยไม่ใช่ความผิดของเจ้าของบ้าน มาตรา 593 ให้เจ้าของบ้านบอกเลิกสัญญาได้เลยโดยไม่ต้องรอถึงวันส่งมอบ

ผลของการเลิกสัญญาตามมาตรา 391 คือทั้งสองฝ่ายต้องกลับสู่ฐานะเดิม งานที่ผู้รับเหมาทำไปแล้วจริงต้องคิดเป็นเงินตามควรค่าของงานนั้น เงินที่เจ้าของบ้านจ่ายเกินค่างานที่ทำไปจริงต้องได้คืนพร้อมดอกเบี้ยนับจากวันที่ผู้รับเหมารับเงินไว้ และเจ้าของบ้านยังมีสิทธิเรียกค่าเสียหายเพิ่มเติม เช่น ค่าจ้างผู้รับเหมารายใหม่ที่สูงขึ้นเพื่อทำงานต่อ กรณีนี้เป็นเรื่องที่ต้องฟ้องศาลแพ่ง ตำรวจมักรับไว้เพียงลงบันทึกประจำวัน ไม่ได้รับเป็นคดีอาญา

ส่วนที่จะเข้าข่ายคดีอาญาตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 341 เรื่องฉ้อโกงนั้น ต้องมีหลักฐานว่าผู้รับเหมาหลอกลวงหรือปกปิดความจริงมาตั้งแต่ต้น และเจ้าของบ้านหลงเชื่อจึงจ่ายเงินไป เช่น รับเงินแล้วไม่มีเจตนาจะทำงานตั้งแต่แรก หรือใช้ชื่อบริษัทที่ไม่มีตัวตนจริง หากเป็นเพียงทำงานช้าหรือหยุดงานเพราะปัญหาเงินทุนโดยไม่มีเจตนาหลอกลวงมาก่อน มักถือเป็นคดีแพ่งเท่านั้น เจ้าของบ้านที่ไม่แน่ใจว่าเข้าข่ายใด สามารถร้องเรียนไปที่สำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภคผ่านสายด่วน 1166 เพื่อขอคำแนะนำควบคู่กับการแจ้งความที่สถานีตำรวจในพื้นที่ได้

ป้องกันปัญหาผู้รับเหมาทิ้งงานตั้งแต่เริ่มต้นโครงการ

ปัญหาผู้รับเหมาทิ้งงานส่วนใหญ่ป้องกันได้ตั้งแต่ขั้นตอนทำสัญญา สัญญาที่ดีต้องระบุงวดงานให้ชัดเจนว่าจ่ายเงินเมื่อทำงานถึงจุดใด ไม่ใช่จ่ายตามช่วงเวลาเพียงอย่างเดียว เจ้าของบ้านในเขาใหญ่และปากช่องที่สร้างบ้านตากอากาศควรระวังเป็นพิเศษ เพราะไม่ได้อยู่ประจำเพื่อตรวจงานหน้าไซต์ทุกวัน

ก่อนโอนเงินแต่ละงวด เจ้าของบ้านควรตรวจหน้างานเองหรือให้ตัวแทนที่ไว้ใจตรวจแทน เทียบปริมาณงานจริงกับสัญญาก่อนจ่ายเงินทุกครั้ง ไม่ควรจ่ายล่วงหน้าตามคำขอของผู้รับเหมาโดยไม่มีงานรองรับ เพราะเป็นช่องทางที่ทำให้เกิดความเสี่ยงเรื่องทิ้งงานได้ง่ายที่สุด

บริษัทรับสร้างบ้านที่มีระบบสัญญาชัดเจนและมีขั้นตอนตรวจรับงานตามงวดอย่างเป็นระบบ ช่วยลดความเสี่ยงเรื่องผู้รับเหมาทิ้งงานได้ตั้งแต่ต้น อย่างในกรณีของ OBILIS ที่วางเงื่อนไขงวดงานให้สอดคล้องกับความคืบหน้าจริงของบ้านแต่ละหลัง เจ้าของบ้านที่กำลังวางแผนสร้างบ้านในโคราชหรือร้อยเอ็ดจึงควรให้ความสำคัญกับจุดนี้ตั้งแต่ก่อนเซ็นสัญญา

ถ้าอยากเห็นตัวเลขของบ้านหลังที่คุณวางแผนไว้จริง ๆ ลองคำนวณราคาบ้านเบื้องต้นดูก่อนได้ หรือติดต่อทีมงานเพื่อขอประเมินจากแบบบ้านและที่ดินจริงของคุณ

บทความที่เกี่ยวข้อง: ผู้รับเหมาทั่วไปกับบริษัทรับสร้างบ้าน ต่างกันตรงไหน เลือกแบบไหนดี

ถ้าอยากให้ทีมที่ทำงานในพื้นที่ช่วยดูแบบและประเมินงบจากที่ดินจริง ดูบริการได้ที่หน้าผู้รับเหมาก่อสร้างโคราช

คำถามที่พบบ่อย

ผู้รับเหมาหายไปกี่วันถึงถือว่าทิ้งงานตามกฎหมาย

กฎหมายไม่ได้กำหนดจำนวนวันตายตัวไว้ มาตรา 593 ให้สิทธิเจ้าของบ้านเลิกสัญญาได้ทันทีเมื่อเห็นชัดว่าผู้รับเหมาไม่เริ่มงานตามเวลาหรือทำงานล่าช้าจนไม่ทันกำหนดแน่นอน โดยไม่ต้องรอครบวันใดวันหนึ่งก่อน (อ้างอิงจากประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 593)

จ่ายเงินไปแล้วแต่งานไม่เสร็จ เรียกเงินคืนได้อย่างไร

เมื่อเลิกสัญญาตามมาตรา 391 เจ้าของบ้านมีสิทธิเรียกเงินที่จ่ายเกินกว่ามูลค่างานจริงคืนพร้อมดอกเบี้ย โดยต้องมีหลักฐานเปรียบเทียบงวดเงินที่จ่ายกับปริมาณงานที่ทำเสร็จจริงหน้างานประกอบการเรียกร้อง (อ้างอิงจากประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 391)

ร้องเรียนกับ สคบ. ต้องเตรียมเอกสารอะไรบ้าง

ควรเตรียมสัญญาจ้างก่อสร้าง ใบเสร็จการจ่ายเงินทุกงวด รูปถ่ายและวิดีโอสภาพงานปัจจุบัน และสำเนาหนังสือบอกกล่าวที่เคยส่งให้ผู้รับเหมา แล้วยื่นเรื่องผ่านสายด่วน 1166 หรือเว็บไซต์ ocpb.go.th (อ้างอิงจากสำนักงานคณะกรรมการคุ้มครองผู้บริโภค ocpb.go.th)